Anayasa Mahkemesi Genel Kurul
2023/77 E., 2023/190 K. · 8 Kasım 2023
Künye
| Mahkeme | Anayasa Mahkemesi Genel Kurul |
| Esas no | 2023/77 |
| Karar no | 2023/190 |
| Karar tarihi | 8 Kasım 2023 |
Konu
Bu kararda Anayasa m. 35, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 734 ve Anayasa m. 2 ile başka maddeler anılmaktadır.
Karardan
Özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda devletin mülkiyet hakkına ilişkin pozitif yükümlülükleri, karşılıklı hak ve menfaatler dengesinin gözetilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda devlet, ön alım hakkı sahibi ile payı satın alan üçüncü kişinin çatışan mülkiyet hakları arasında adil bir denge kurmalıdır. Şüphesiz mülkiyet hakkının çatıştığı durumlarda bunlardan hangisine üstünlük tanınacağı hususunda kanun koyucunun anayasal sınırlar içerisinde takdir yetkisi bulunmaktadır. Bununla birlikte kanun koyucunun bu kapsamda öngördüğü düzenlemelerin menfaatler dengesinin kurulmasında taraflardan biri aleyhine ölçüsüzlüğe neden olması mülkiyet hakkının pozitif yükümlülükleriyle bağdaşmayabilir. Bu sebeple her iki tarafın menfaatlerinin mümkün olduğunca dengelenmesi ve sürecin taraflardan biri aleyhine ölçüsüz bir netice doğuracak şekilde sonuçlandırılmaması gerekir. Menfaat dengesinin adil bir şekilde kurulup kurulmadığının değerlendirilmesinde ise taraflara tanınan tüm imkânların gözönünde bulundurulması zorunludur. 27. Bu yönüyle ön alım hakkı sahibinin payı satın alan üçüncü kişiye ödemekle yükümlü tutulduğu tutarın satış bedeli olarak öngörülmesinin tarafların menfaatlerinde herhangi bir dengesizliğe yol açıp açmadığı incelenmelidir. Ön alım hakkını kullanan paydaşın, satışın tarafları arasında akdedilen sözleşmedeki bedeli payı devredecek üçüncü kişiye ödemesinin, payı satın alan üçüncü kişinin yüklendiği külfeti telafi edeceği ve tarafların maddi yönden herhangi bir kaybının bulunmayacağı anlaşılmaktadır. Dolayısıyla payı satın alan üçüncü kişiye ödenecek bedelin satış bedeli olarak tayin edilmesi tarafların menfaatlerinin zedelenmesine yol açmamaktadır.
Kararın metninden birebir alınmış bir bölümdür; kararın özeti değildir.
İlgili maddeler
- Anayasa m. 35
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 734
- Anayasa m. 2
- Anayasa m. 13
- Anayasa m. 5
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 733
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 688
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 732
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 706
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 237
- 2644 sayılı Tapu Kanunu m. 26
- 1512 sayılı Kanun m. 61/A
Kararın tam metni
Yukarıdaki bölüm kararın yalnız bir parçasıdır; tam metin bu sayfada yer almaz. Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu kararı künyesiyle bulur ve tam metnini getirir.
Not
Bu sayfa kararın künyesini, kararda anılan kanun maddelerini ve karardan birebir alınmış kısa bir bölümü gösterir; kararın özeti ya da hukuki değerlendirme değildir. Bir maddenin anılması, kararın o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir. Atıf yapmadan önce kararın tam metnini okuyun.