Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu
2025/2224 E., 2025/2863 K. · 20 Kasım 2025
Künye
| Mahkeme | Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu |
| Esas no | 2025/2224 |
| Karar no | 2025/2863 |
| Karar tarihi | 20 Kasım 2025 |
Konu
Bu kararda 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 16, 6446 sayılı Kanun m. 14 ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 49 ile başka maddeler anılmaktadır.
Karardan
Dava konusu düzenlemenin "ölçülülük ilkesi" yönünden değerlendirilmesine gelince; İdari yargı denetiminde ölçü norm olarak kullanılan temel ilkelerin birini de ölçülülük ilkesi teşkil etmektedir. Hukuki temelinde, Anayasa'nın 2. maddesinde ifade edilen hukuk devleti ilkesi ile temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması rejimini düzenleyen Anayasa'nın 13. maddesinde yer alan ölçülülük ilkesi, literatür ve yargısal içtihatlarda, bireylere tanınan hakları sınırlandıran idari işlemlerin ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olması, tanınan bir hakkı sınırlandıran idari işlemin ulaşılmak istenen amaç için gerekli olması ve amaç ile hakkı sınırlandıran idari işlemin orantılı olması şeklinde tanımlanmaktadır. Mezkur tanımlamadan hareket edildiğinde, ölçülülük ilkesinin elverişlilik, gereklilik ve orantılılık şeklinde alt ilkeleri bünyesinde barındırdığı anlaşılmaktadır. Konumuz açısından önem arz eden orantılılık ilkesi, bir özgürlük ya da hakkı sınırlandırmada başvurulan araç ile sınırlandırmayla ulaşılmak istenen amaç arasında kabul edilebilir bir oran bulunmasıdır. Dolayısıyla idare, bir yaptırım/tedbir öngörürken yaptırım uygulanmasına neden olan fiilin ağırlığı ile yaptırım/tedbir uygulamakla ulaşılmak istenen amacı gözetmelidir. Bu çerçevede, öngörülen amaç ile sınırlanan hak arasında makul, kabul edilebilir bir oranın bulunmaması ölçülülük ilkesine aykırılık oluşturacaktır. Dava konusu düzenleme ile şirket birleşmelerine ilişkin tüm sorumluluk birleşme talebinde bulunan şirketler üzerine bırakılmıştır. Düzenlemede, ilgililerin elinde olmayan sistemin getirdiği aksaklıklar açısından ya da oluşabilecek mücbir sebepler yönünden bir ayrıntıya yer verilmediği gibi yükümlülüğün yerine getirilememesi durumunda, "sisteme verilen enerjinin YEKDEM’e bedelsiz katkı olarak kabul edilmesi" işlemine yönelik bir itiraz yolu da öngörülmemiştir. Tedbir amaçlı getirilen düzenlemede fiilin ağırlığı ile yaptırım arasındaki ilişkiye bakıldığında ise herhangi bir oranlama ya da derecelendirme yapılmadan doğrudan ilgili ayda üretilen enerjinin bedelsiz olarak YEKDEM'e kaydının kabul edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, daha hafif tedbirler ile düzenlenebilecek iken, doğrudan herhangi bir oranlama ya da derecelendirme öngörülmeden, şirketlerin, gelirleri arasında sayılabilecek tüm aya ilişkin YEKDEM gelirinden mahrum bırakılmasına yönelik düzenlemede "ölçülülük" ilkesine uygunluk bulunmamaktadır.
Kararın metninden birebir alınmış bir bölümdür; kararın özeti değildir.
İlgili maddeler
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 16
- 6446 sayılı Kanun m. 14
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 49
- Anayasa m. 125
- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m. 2
- 1136 sayılı Avukatlık Kanunu m. 164
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 136
- 4628 sayılı Kanun m. 3
- Anayasa m. 124
- Anayasa m. 2
- Anayasa m. 13
- 4628 sayılı Kanun m. 2
Kararın tam metni
Yukarıdaki bölüm kararın yalnız bir parçasıdır; tam metin bu sayfada yer almaz. Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu kararı künyesiyle bulur ve tam metnini getirir.
Not
Bu sayfa kararın künyesini, kararda anılan kanun maddelerini ve karardan birebir alınmış kısa bir bölümü gösterir; kararın özeti ya da hukuki değerlendirme değildir. Bir maddenin anılması, kararın o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir. Atıf yapmadan önce kararın tam metnini okuyun.