Yargıtay 8. Hukuk Dairesi
2016/11625 E., 2020/32 K. · 13 Ocak 2020
Künye
| Mahkeme | Yargıtay 8. Hukuk Dairesi |
| Esas no | 2016/11625 |
| Karar no | 2020/32 |
| Karar tarihi | 13 Ocak 2020 |
Konu
Bu kararda 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 79 ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 80 ile başka maddeler anılmaktadır.
Karardan
… hukuktan kaynaklanan bir def’i ve savunma aracı olup, yazılı yargılama zamanaşımı itirazında bulunulmuş olup, bu hususta uyuşmazlık bulunmamaktadır. Sebepsiz zenginleşme hukuksal temeline dayalı bu tür davalarda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresinin başlangıcı ise kamu kurum ve kuruluşları açısından, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 16.09.1987 tarihli ve 1987/9-68 Esas, 1987/618 Karar sayılı ilamında da vurgulandığı gibi, o kurum ve kuruluşların dava açma konusunda yetkili kılınan kişi veya organlarının verdiğini geri almaya (istirdada) hakkı olduğunu öğrendiği tarihtir. Zamanaşımı hukuki niteliği itibariyle, maddi hukuktan kaynaklanan bir def'i olup; usul hukuku anlamında ise bir savunma aracıdır (Kuru: Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt:2, s.1761; Von Tuhr: Borçlar Hukuku (C.Edege Çevirisi), Ankara 1983, Cilt:1-2, s.688 vd.; Canbolat: Def’i ve İtiraz Arasındaki Farklar ve İleri Sürülmesinin Hukuki Sonuçları, EÜHF Dergisi, Cilt:III, Sayı:1, Kayseri 2008, s.255 vd.). Zamanaşımı def'i, davalının aslında var olan bir borcunu özel bir nedenle yerine getirmekten kaçınmasına olanak veren bir haktır. Bu hakkı kullanıp kullanmamak tamamen borçluya kalmıştır. Diğer bir anlatımla, davalı tarafından zamanaşımı def'i ileri sürülmedikçe, o hak ve alacak için yasanın öngördüğü zamanaşımı süresi dolmuş olsa bile hakim bunu kendiliğinden göz önüne alamaz ( BK mad.140, TBK mad.161). Maddi hukuktan kaynaklanan bir def'i ve savunma aracı olan zamanaşımının yargılamanın hangi aşamasında ileri sürülmesi gerektiği konusunda ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda (HMK) açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Zamanaşımı, Kanun'da (HUMK mad. 187, HMK mad. 116) sınırlı olarak sayılan ilk itirazlardan olmadığından cevap dilekçesi ile ileri sürülme zorunluluğu bulunmamaktadır. İlk itirazların karşı taraf muvafakat etse bile esasa cevap süresi geçtikten sonra ileri sürülmesi mümkün değildir. Buna karşın, esasa cevap süresi geçirilse bile zamanaşımı def'i ileri sürülebilir. Ne var ki bir savunma aracı olan zamanaşımı def'inin, savunmanın genişletilmesi ya da değiştirilmesi yasağının başladığı ana kadar ileri sürülmesi gerekmektedir. Bu ana kadar ileri sürülmeyen zamanaşımı def'inin sonradan ileri sürülmesi savunmanın genişletilmesi niteliğinde olacağından, mahkemece dikkate alınabilmesi davacının itirazı ile karşılaşmaması koşuluna bağlıdır.
Kararın metninden birebir alınmış bir bölümdür; kararın özeti değildir.
İlgili maddeler
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 77
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 79
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 80
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 82
- 818 sayılı Borçlar Kanunu (mülga) m. 140
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu m. 161
- 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (mülga) m. 187
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 116
- 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (mülga) m. 202
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 127
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 141
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu Geçici Madde 3
Kararın tam metni
Yukarıdaki bölüm kararın yalnız bir parçasıdır; tam metin bu sayfada yer almaz. Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu kararı künyesiyle bulur ve tam metnini getirir.
Not
Bu sayfa kararın künyesini, kararda anılan kanun maddelerini ve karardan birebir alınmış kısa bir bölümü gösterir; kararın özeti ya da hukuki değerlendirme değildir. Bir maddenin anılması, kararın o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir. Atıf yapmadan önce kararın tam metnini okuyun.