İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 17 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti AnayasasıMadde 33 A. Dernek kurma hürriyeti

XI. Toplantı hak ve hürriyetleri

Madde 33 – (Değişik: 3/10/2001-4709/12 md.)

Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir.

Hiç kimse bir derneğe üye olmaya ve dernekte üye kalmaya zorlanamaz.

Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.

Dernek kurma hürriyetinin kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir.

Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkim kararıyla kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, derneği faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idarî karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Birinci fıkra hükmü, Silahlı Kuvvetler ve kolluk kuvvetleri mensuplarına ve görevlerinin gerektirdiği ölçüde Devlet memurlarına kanunla sınırlamalar getirilmesine engel değildir.

Bu madde hükümleri vakıflarla ilgili olarak da uygulanır.

B. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakk ı

Değişiklik geçmişi

  • 3 Ekim 2001: 4709 sayılı Kanun m. 12 (Değişik)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2014/87 E., 2015/112 K.8 Aralık 2015en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2018/137 E., 2022/86 K.30 Haziran 2022en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Birinci BölümBaşvuru no 2014/1128621 Eylül 2016en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2014/177 E., 2015/49 K.14 Mayıs 2015en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel KurulBaşvuru no 2013/163117 Aralık 2015en çok anılan
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2024/4994 E., 2026/4146 K.9 Haziran 2026
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2026/454 E., 2026/3011 K.29 Nisan 2026
Anayasa Mahkemesi Genel KurulBaşvuru no 2022/768242 Nisan 2026
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2025/4840 E., 2026/1278 K.25 Şubat 2026
Danıştay 10. Daire2022/800 E., 2026/372 K.5 Şubat 2026

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin