İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 21 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma KanunuMadde 35 Araştırma, sondaj ve kazı izni

Dördüncü Bölüm › Araştırma, Sondaj, Kazı ve Define Arama

Madde 35 – Bu kanun hükümlerine tabi, taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını meydana çıkarmak üzere, araştırma, sondaj ve kazı yapma hakkı, sadece Kültür ve Turizm Bakanlığına aittir.

(Ek cümleler:20/11/2025-7565/8 md.) Ancak; Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar İdaresi Başkanlığı yönetiminde bulunan saray, köşk, kasır, müze ve tarihi fabrikalar ile diğer yapıların restorasyonu, çevre düzenlemeleri ve ihyası sırasında bu mekânların bulundukları parsellerde yapılması gereken araştırma, sondaj ve arkeolojik kazılar Milli Saraylar İdaresi Başkanlığınca yapılır, yaptırılır. Gerektiğinde Kültür ve Turizm Bakanlığının teknik yardımı ve işbirliği sağlanır.

Bilimsel ve mali yeterliği Kültür ve Turizm Bakanlığınca takdir ve kabul olunan Türk ve yabancı heyet ve kurumlara araştırma izni, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından; sondaj ve kazı yapma izni Cumhurbaşkanı kararı ile verilir, Kültür ve Turizm Bakanlığı elemanları veya bu Bakanlıkça görevlendirilecek Türk bilim adamları tarafından yapılacak araştırma, sondaj ve kazılar, Kültür ve Turizm Bakanlığının iznine bağlıdır. Askeri yasak bölgelerde yapılacak araştırma, sondaj ve kazı için gerekli ruhsatname, Genelkurmay Başkanlığının iznini müteakip, sözü geçen heyet ve kurumların göstereceği uzmanlar adına düzenlenir. Kültür ve Turizm Bakanlığınca haklı görülebilecek sebep olmadıkça heyet ve kurumlar ruhsatnamedeki üyelerini değiştiremezler. [17]

Su altında korunması gerekli kültür ve tabiat varlıklarının bulunduğu bölgeler, Cumhurbaşkanı kararı ile tespit edilir ve yayımlanır. Bu bölgelerde, sportif amaçlı dalış yapmak yasaktır, ikinci fıkra hükümlerine göre izin almak şartıyla araştırma ve kazı yapılabilir. [18]

Değişiklik geçmişi

  • 20 Kasım 2025: 7565 sayılı Kanun m. 8 (Ek cümleler)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Yargıtay Ceza Genel Kurulu2016/1160 E., 2020/19 K.21 Ocak 2020en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2023/7 E., 2023/150 K.13 Eylül 2023en çok anılan
Danıştay 6. Daire2022/1679 E., 2022/5928 K.18 Mayıs 2022en çok anılan
Danıştay 6. Daire2021/6675 E., 2021/12088 K.3 Kasım 2021en çok anılan
Yargıtay 12. Ceza Dairesi2023/483 E., 2025/2780 K.13 Mart 2025
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2024/1473 E., 2025/70 K.20 Ocak 2025
Yargıtay 12. Ceza Dairesi2022/3921 E., 2025/287 K.9 Ocak 2025
Danıştay 10. Daire2020/5562 E., 2024/5280 K.25 Kasım 2024
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2024/509 E., 2024/1458 K.11 Eylül 2024
Danıştay 4. Daire2023/11490 E., 2023/6511 K.23 Kasım 2023

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin