İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 21 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı KanunuMadde 40 Yaş Hadleri

On Üçüncü Kısım

Madde 40 – (Değişik birinci fıkra: 21/4/2005 – 5335/3 md.)

İştirakçilerin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 65 yaşını doldurdukları tarihtir.

(İptal ikinci cümle: Anayasa Mankemesi’nin 3/4/2007 tarihli ve E: 2005/52, K: 2007/35 sayılı Kararı ile.

) Bu görevlere, 65 yaşını dolduranların açıktan veya naklen atamaları yapılamaz.

a) (Mülga: 8/7/2003-4919/3 md.)

b) (Değişik: 21/4/2005

– 5335/3 md.)

Üniversite öğretim üyelerinin görevleri ile ilişiklerinin kesilmesini gerektiren yaş haddi 67 yaşını doldurdukları tarihtir.

c) (Mülga: 28/4/1982 - 2665/6 md.)

ç) (Değişik: 6/2/1959 - 7198/1 md.) Aşağıda yazılı olanların yaş hadleri, hizalarında gösterilen yaşları doldurdukları tarihlerdir:

I – Subay, askeri memur, gedikliler ve uzman erbaşlar: [3]

1 – Asteğmen, teğmen ve üstteğmenler

41

2 – Yüzbaşı, kıdemli yüzbaşı ve önyüzbaşılar

46

3 – Binbaşılar

52

4 – Yarbaylar

55

5 – Albaylar

(Değişik: 12/12/1980 - 2358/1 md.) 60

6 – Tuğ ve Tümgeneral ve amiraller

(Değişik: 12/12/1980 - 2358/1 md.) 62

7 – Kor ve organeraller ve amiraller

65

8 – Mareşal ve büyük amiraller

68

9 – 6, 7 ve 8 inci sınıf askeri memurlarla memur yardımcıları ve askeri hastabakıcı hemşireler

55

10 – Daha yukarı sınıflardaki askeri memurlar

60

11 – Gedikli subaylar

52

12 – Gedikli çavuşlar (Astsubay astçavuşlar ve astsubay çavuşlar) [4]

43

13 – Gedikli üstçavuşlar (Astsubay üstçavuşlar)

46

14 – Gedikli başçavuşlar (Astsubay başçavuşlar)

49

15 – Başgedikliler (Astsubay kıdemli başçavuşlar)

55

16- (Ek:18/2/2021-7281/3 md.) Uzman erbaşlar

55

II – Emniyet mensupları:

1 – Her derecedeki emniyet müdürleri ve emniyet ve polis müfettişleri

60

2 – Emniyet müfettiş yardımcıları ve emniyet amirleri

58

3 – Başkomiser, komiser ve komiser yardımcıları

56

4 –

(Değişik: 16/6/2010-5997/13 md.) Kıdemli başpolis memuru, başpolis memuru ve polis memurları

55

5- (Ek:11/6/2020-7245/15 md.) Çarşı ve mahalle bekçileri

60

III-

(Değişik: 3/6/2011-640-KHK/40 md.) Gümrük Muhafaza mensupları:

1 - Gümrük Muhafaza Memurları

55

2- Gümrük Muhafaza Kısım Amirleri

60

IV – Posta, telgraf ve telefon hat başbakıcı ve başdağıtıcıları ile hat bakıcıları ve dağıtıcıları

55

V –

(Ek: 13/6/1994 - KHK - 546/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 21/7/1994 tarih ve E.1994/67, K.1994/64-2 sayılı Kararı ile ; Yeniden Düzenleme : 16/2/1995 - 4069/1 md.)

Milli İstihbarat Teşkilatı kadrolarındaki kadro karşılığı sözleşmeli çalıştırılanlar dahil memurlardan:

1. Müsteşar Yardımcısı, Başkan, Hukuk Müşaviri, Öğretim Kurulu Başkanı, Başkan Yardımcısı, Hukuk Müşavir Başyardımcısı, Müşavir, Başmüfettiş, Öğretim Kurulu Üyesi, Başmüşavir

60

2. Daire Başkanı, Hukuk Müşavir 1 inci Sınıf Yardımcısı, Başmüfettiş, Öğretim Üyesi, Müşavir

58

3. 1 inci Sınıf İstihbarat Uzmanı, 1 inci Sınıf Uzman, Hukuk Müşaviri 1 inci Sınıf Yardımcısı, Müfettiş, Öğretim Üyesi, Müşavir, Savunma Sekreteri, Daire Başkan Yardımcısı, Öğretim Üyesi Yardımcısı

56

4. 2 nci Sınıf İstihbarat Uzmanı, 2 nci Sınıf Uzman, Hukuk Müşavir 2 nci Sınıf Yardımcısı, Müfettiş Yardımcısı, Öğretim Üyesi Yardımcısı

54

5. Diğer kadrodakiler

52

(Ek cümle:16/7/2020-7250/1 md.) Yukarıdaki (ç) fıkrasının (I) işaretli bendinin (15) numaralı alt bendinde gösterilenlerin yaş hadleri ilgisine göre 27/7/1967 tarihli ve 926 sayılı Türk Silâhlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 9/7/1982 tarihli ve 2692 sayılı Sahil Güvenlik Komutanlığı Kanunu veya 10/3/1983 tarihli ve 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanununda belirtilen esaslara göre 60 yaşını geçmemek kaydıyla uzatılabilir.

(Değişik : 16/2/1995 – 4069/1 md.) Yukarıdaki (ç) fıkrasının (III) ve (IV) işaretli bendlerinde gösterilenlerden vazifelerinde kalmaları faydalı görülenlerin yaş hadleri, ilgili bakanlarca, (V) işaretli bendinde gösterilenlerin yaş hadleri de atamaya yetkili amir tarafından birer yıllık müddetlerle beş yıl uzatılabilir.

d) (Değişik: 21/4/2005

– 5335/3 md.)

(b) fıkrasında belirtilen görevlere 67 yaşını, (ç) fıkrasında belirtilen görevlere ise hizalarında gösterilen yaş hadlerini doldurmuş bulunanlar açıktan veya naklen atanamazlar.

e) (Değişik: 26/2/2008-5743/3 md.) Seferin gereği olarak lüzum görüldüğü takdirde;

I – Subaylardan;

1 – Yarbay ve daha aşağı rütbelerdeki yardımcı sınıf subaylar 60 yaşını geçmemek kaydıyla bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaş hadlerinden 10 yıl fazlasına kadar,

2 – Muharip sınıf subaylar bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaşlara kadar,

3 – 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun hükümlerine göre astsubaylıktan subaylığa geçirilenler ise aynı kanunda belirtilen yaşlara kadar,

II – Astsubaylardan;

1 – Yardımcı sınıf astsubaylar 60 yaşını geçmemek kaydıyla bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaş hadlerinden 10 yıl fazlasına kadar,

2 – Muharip sınıf astsubaylar bu maddenin (ç) fıkrasında gösterilen yaşlara kadar,

III-

(Ek bent:18/2/2021-7281/3 md.) Uzman erbaşlardan;

1- 60 yaşını geçmemek kaydıyla, sağlık durumlarının elverişli olması halinde en gençlerinden başlanarak orduya alınabilirler.

f) (Ek: 8/6/1959-7333/1 md; Mülga: 27/7/1967-926/208 md.)

(Ek fıkra: 17/4/2008-5754/75 md.) Yukarıdaki hükümler 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılar ile hak sahipleri hakkında ilgisine göre uygulanır.

g) (Ek: 1/7/2010-6002/21 md.) Diyanet İşleri Başkanı ve Din İşleri Yüksek Kurulu üyelerinin görevleri ile ilişkilerinin kesilmesini gerektiren yaş sınırı 67 yaşını doldurdukları tarihtir.

ON DÖRDÜNCÜ KISIM

Emekli Aylığı

Madde 41 ilâ 43 – (Mülga: 31/5/2006-5510/106 md.)

ON BEŞİNCİ KISIM

Malullük

Madde 44 ilâ 52 – (Mülga: 31/5/2006-5510/106  md.)

Değişiklik geçmişi

  • 6 Şubat 1959: 7198 sayılı Kanun m. 1 (Değişik)
  • 27 Temmuz 1967: 926 sayılı Kanun m. 208 (Mülga)
  • 12 Aralık 1980: 2358 sayılı Kanun m. 1 (Değişik)
  • 28 Nisan 1982: 2665 sayılı Kanun m. 6 (Mülga)
  • 16 Şubat 1995: 4069 sayılı Kanun m. 1 (Değişik)
  • 8 Temmuz 2003: 4919 sayılı Kanun m. 3 (Mülga)
  • 21 Nisan 2005: 5335 sayılı Kanun m. 3 (Değişik)
  • 31 Mayıs 2006: 5510 sayılı Kanun m. 106 (Mülga)
  • 26 Şubat 2008: 5743 sayılı Kanun m. 3 (Değişik)
  • 17 Nisan 2008: 5754 sayılı Kanun m. 75 (Ek fıkra)
  • 16 Haziran 2010: 5997 sayılı Kanun m. 13 (Değişik)
  • 1 Temmuz 2010: 6002 sayılı Kanun m. 21 (Ek)
  • 25 Haziran 2019: 7179 sayılı Kanun m. 62 (dipnot)
  • 11 Haziran 2020: 7245 sayılı Kanun m. 15 (Ek)
  • 18 Şubat 2021: 7281 sayılı Kanun m. 3 (Ek)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2018/118 E., 2023/180 K.26 Ekim 2023en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul1989/14 E., 1989/49 K.19 Aralık 1989en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2003/67 E., 2003/88 K.8 Ekim 2003en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul1988/11 E., 1988/11 K.24 Mayıs 1988en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2018/117 E., 2023/212 K.7 Aralık 2023en çok anılan
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi2024/11438 E., 2026/1285 K.10 Şubat 2026
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2025/2662 E., 2026/123 K.15 Ocak 2026
Danıştay 12. Daire2023/326 E., 2025/5086 K.19 Kasım 2025
Danıştay 8. Daire2024/3489 E., 2025/7874 K.22 Ekim 2025
Danıştay 8. Daire2024/2811 E., 2025/7876 K.22 Ekim 2025

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin