İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 21 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SSGSSK)Madde 61 Genel sağlık sigortalılığının başlangıcı, bildirimi ve tescili

MADDE 61- Genel sağlık sigortalılığı başlangıcının tespiti ve tescil işlemleri aşağıdaki hükümlere göre yürütülür. 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının;

a) (a) ve (b) bentlerinde sayılanlar; sigortalı veya isteğe bağlı sigortalı olarak tescil edildikleri tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın tescil edilmiş sayılır.

b) (Değişik: 17/4/2008-5754/39 md.)

(c) bendinde sayılanlardan; (1) numaralı alt bentte belirtilenler Kurumca tescil edildiği, (3), (4), (5), (6), (8), (9) ve (10) numaralı alt bentlerde belirtilenler ise aylığa hak kazandıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır. Yukarıdaki alt bentler kapsamı dışında kalanlar ise uluslararası koruma başvurusu yaptıkları veya uluslararası koruma statüsü aldıkları veya vatansız kişi sayıldıkları, korunma, bakım ve rehabilitasyon hizmetlerinden ücretsiz yararlanmaya başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ilgili kurumlarca kapsama alındığı tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirilir. (1) numaralı alt bentte belirtilenlerin taleplerinin Kurumca değerlendirilmesi sonucu talep tarihi itibariyle müstahak olduğu anlaşılanların talep tarihi; daha sonra müstahak olanların ise müstahak oldukları tarih, Kurumca tescil edildikleri tarih olarak kabul edilir. [105]

c) (

Değişik: 21/5/2013-6486/2 md.)

(d) bendinde sayılanlar Türkiye’deki yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten sonra talepte bulunmaları hâlinde talep tarihini takip eden günden itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır. Bu kişilerin genel sağlık sigortalılığı bu Kanunda belirtilen nedenlerle sona erer.

d) (Değişik: 17/4/2008-5754/39 md.)

(e) bendinde sayılanlar, işsizlik, Esnaf Ahilik Sandığı veya kısa çalışma ödeneğinden yararlanmaya başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve Türkiye İş Kurumu tarafından işsizlik veya Esnaf Ahilik Sandığı ödeneğinin bağlandığı tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirilir. [106]

e) (f) bendinde sayılanlar; gelir veya aylıktan yararlanmaya başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve ayrıca bir bildirime gerek olmaksızın tescil edilmiş sayılır.

f) (Değişik: 13/2/2011-6111/35 md.)

(g) bendinde sayılanlar; diğer bentlere göre genel sağlık sigortalısı olmadıkları veya diğer bentlere göre genel sağlık sigortasından yararlanma haklarının sona erdiği tarihten itibaren bu bent kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve Kurumca resen tescil edilirler.

(Değişik ikinci fıkra: 17/4/2008-5754/39 md.) 60 ıncı madde gereği genel sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın ve ayrıca bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşını dolduruncaya kadar genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlandırılır.

(

Mülga ikinci cümle: 21/5/2013-6486/2 md.)

(Değişik üçüncü fıkra: 17/4/2008-5754/39 md.) 60 ıncı madde gereği genel sağlık sigortalısı iken durumunda değişiklik olan kişilerden, aynı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendine veya (g) bendi kapsamına giren kişiler durumlarında değişiklik olduğu tarihten itibaren en geç bir ay içinde Kuruma başvurmak zorundadır. Bu kişilerin 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamına girmediğinin tespit edilmesi halinde, durumlarında değişiklik olduğu tarihten başlamak üzere (g) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı sayılırlar.

Genel sağlık sigortalılığı, yerleşim yerinin Türkiye olmadığı veya 60 ıncı maddenin üçüncü fıkrası gereği genel sağlık sigortası kapsamı dışına çıkılan tarihten itibaren sona erer.

Bu maddede belirtilen genel sağlık sigortası giriş bildirgesini süresi içinde vermeyenler hakkında 102 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendine göre idarî para cezası uygulanır.

(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/35 md.

;

Değişik: 21/5/2013-6486/2 md.)

60 ıncı maddenin yedinci fıkrası kapsamında sayılanlardan dilekçeyle Kuruma müracaat edenlerin, talep tarihini takip eden günden itibaren genel sağlık sigortalılığı başlatılır ve öğrenimleri süresince genel sağlık sigortalılıkları devam eder.

(Ek cümle: 10/9/2014-6552/44 md.) Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu kararı ile burslandırılan uluslararası öğrencilerin bildirimleri ise Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı veya Uluslararası Öğrenciler Değerlendirme Kurulu tarafından görevlendirilen kurum tarafından yapılır. Bunların genel sağlık sigortalılıkları bu Kanunda belirtilen nedenlerle sona erer.

(Ek fıkra: 13/2/2011-6111/35 md.) 60 ıncı maddenin sekizinci fıkrası kapsamında sayılanlar avukatlık stajına başladıkları tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılırlar ve avukatlık stajları devam ettiği sürece genel sağlık sigortalılıkları devam eder. Bu kapsamdaki stajyerler, staja başladıkları tarihten itibaren bir ay içerisinde Türkiye Barolar Birliğince genel sağlık sigortası giriş bildirgesi ile Kuruma bildirilir.

(Ek fıkra: 2/1/2017-KHK-681/75 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7073/74 md.) 60 ıncı maddenin onikinci fıkrası kapsamındaki er ve erbaşlar ile yedek subay ve yedek astsubay öğrencileri ve adaylarının genel sağlık sigortası bildirimi, askerlik şubesinden sevk tarihi, genel sağlık sigortalısı olmayan yedek personelden seferberlik tatbikatları veya eğitimleri maksadıyla silah altına alınanların tatbikat ve eğitim sevk tarihi,askeri öğrenci adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrenci adaylarının genel sağlık sigortası bildirimi, intibak başlangıç eğitimine başladıkları tarih, devre kaybeden askerî öğrenciler ve Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi öğrencilerinin genel sağlık sigortası bildirimi devre kaybının başladığı tarih itibarıyla; 60 ıncı maddenin onüçüncü ve ondördüncü fıkraları kapsamında sayılanların bildirimi, personelin eğitim ve öğretime başladığı tarih itibarıyla ilgili kamu idaresi tarafından yapılır. [107] [108]

Genel sağlık sigortası giriş bildirgesinin içerik ve şekli ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin usûl ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.

Değişiklik geçmişi

  • 17 Nisan 2008: 5754 sayılı Kanun m. 39 (Değişik)
  • 17 Nisan 2008: 5754 sayılı Kanun m. 39 (Değişik ikinci fıkra)
  • 17 Nisan 2008: 5754 sayılı Kanun m. 39 (Değişik üçüncü fıkra)
  • 13 Şubat 2011: 6111 sayılı Kanun m. 35 (Değişik)
  • 13 Şubat 2011: 6111 sayılı Kanun m. 35 (Ek fıkra)
  • 4 Nisan 2013: 6458 sayılı Kanun m. 123 (dipnot)
  • 21 Mayıs 2013: 6486 sayılı Kanun m. 2 (Değişik)
  • 21 Mayıs 2013: 6486 sayılı Kanun m. 2 (Mülga ikinci cümle)
  • 10 Eylül 2014: 6552 sayılı Kanun m. 44 (Ek cümle)
  • 2 Ocak 2017: 681 sayılı KHK m. 75 (Ek fıkra)
  • 25 Haziran 2019: 7179 sayılı Kanun m. 62 (dipnot)
  • 18 Şubat 2021: 7281 sayılı Kanun m. 37 (dipnot)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2014/177 E., 2015/49 K.14 Mayıs 2015en çok anılan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2015/2743 E., 2019/275 K.12 Mart 2019en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel Kurul2008/56 E., 2011/58 K.30 Mart 2011en çok anılan
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi2016/14332 E., 2017/1416 K.23 Şubat 2017en çok anılan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2019/591 E., 2021/1679 K.14 Aralık 2021en çok anılan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2025/511 E., 2026/258 K.15 Nisan 2026
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi2024/13317 E., 2026/635 K.3 Şubat 2026
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi2024/9387 E., 2025/17500 K.16 Aralık 2025
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi2024/7028 E., 2025/16945 K.9 Aralık 2025
Danıştay 10. Daire2020/4515 E., 2024/5661 K.28 Kasım 2024

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin