İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 17 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)Madde 140 Ön inceleme duruşması

140/1MADDE 140- (1) Hâkim, ön inceleme duruşmasında, dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar verebilmek için gerekli görürse tarafları dinler; daha sonra, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder.

140/2(2) Uyuşmazlık konularının tespitinden sonra hâkim, tarafları sulh ve arabuluculuğun esasları, süreci ve hukuki sonuçları hakkında aydınlatarak sulhe veya arabuluculuğa teşvik eder; bu konuda sonuç alınacağı kanaatine varırsa, bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin eder. [16]

140/3(3) Ön inceleme duruşmasının sonunda, tarafların sulh veya arabuluculuk faaliyetinden bir sonuç alıp almadıkları, sonuç alamadıkları takdirde anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanakla tespit edilir. Bu tutanağın altı, duruşmada hazır bulunan taraflarca imzalanır. Tahkikat bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütülür.

140/4(4) Ön inceleme tek duruşmada tamamlanır. Zorunlu olan hâllerde bir defaya mahsus olmak üzere yeni bir duruşma günü tayin edilir.

140/5(5) (Değişik:22/7/2020-7251/14 md.) 139 uncu madde uyarınca yapılan ihtara rağmen dilekçelerinde gösterdikleri belgeleri sunmayan veya belgelerin getirtilmesi için gerekli açıklamayı yapmayan tarafın bu delillere dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verilir.

Değişiklik geçmişi

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2014/695 E., 2016/522 K.20 Nisan 2016en çok anılan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2017/2097 E., 2017/894 K.3 Mayıs 2017en çok anılan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2012/18-1355 E., 2013/413 K.3 Nisan 2013en çok anılan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2012/1355 E., 2013/413 K.3 Nisan 2013en çok anılan
Yargıtay 17. Hukuk Dairesi2019/6097 E., 2020/6762 K.10 Kasım 2020en çok anılan
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi2026/4734 E., 2026/6166 K.17 Eylül 2026
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi2026/4745 E., 2026/6169 K.17 Eylül 2026
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi2026/5267 E., 2026/6100 K.16 Eylül 2026
Yargıtay 1. Hukuk Dairesi2026/5150 E., 2026/5954 K.14 Eylül 2026
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2025/509 E., 2026/356 K.10 Haziran 2026

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin