İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 17 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)Madde 291 Keşfe katlanma zorunluluğu

291/1MADDE 291- (1) Taraflar ve üçüncü kişiler keşif kararının gereğine uymak ve engelleyici tutum ve davranışlardan kaçınmak zorundadırlar.

291/2(2) Keşif yapılmasına taraflardan birinin karşı koyması hâlinde, o kimse ispat yükü kendisine düşen taraf ise bu delilden vazgeçmiş; diğer taraf ise iddia edilen vakıayı kabul etmiş sayılır. Şu kadar ki, hâkim duruma ve karşı koyma sebebine göre bu hükmü uygulamayabilir.

291/3(3) Keşif, üçüncü kişi için uygun olan zamanda yapılır. Keşif zamanı ve yeri üçüncü kişiye bildirilir. Gecikmesinde zarar umulan hâllerde bildirim yapılmaksızın keşif icra edilir. Keşfe karşı koyma hâlinde hâkim, üçüncü kişiyi karşı koymanın sebep olduğu giderlere ve beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkûm eder; gerektiğinde zor kullanılmasına karar verebilir. Ancak, üçüncü kişi tanıklıktan çekinme sebeplerine dayanarak keşfe katlanma yükümlülüğünden kaçınabilir.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi2024/4299 E., 2025/3430 K.19 Haziran 2025
Danıştay 4. Daire2025/657 E., 2025/3852 K.17 Haziran 2025
Danıştay 4. Daire2025/679 E., 2025/3854 K.17 Haziran 2025
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi2025/1397 E., 2025/4598 K.20 Mayıs 2025
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi2024/3946 E., 2025/2743 K.12 Mayıs 2025
Yargıtay 12. Hukuk Dairesi2025/1841 E., 2025/3744 K.8 Mayıs 2025
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2023/3743 E., 2025/576 K.3 Şubat 2025
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi2022/3443 E., 2024/541 K.8 Şubat 2024
Yargıtay 6. Hukuk Dairesi2022/2251 E., 2023/2355 K.13 Haziran 2023
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi2021/14742 E., 2021/9956 K.8 Aralık 2021

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan en yeni tarihli kararlarıdır. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin