İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 17 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)Madde 38 Ret usulü

38/1MADDE 38- (1) Hâkimin reddi sebebini bilen tarafın, ret talebini en geç ilk duruşmada ileri sürmesi gerekir. Taraf, ret sebebini davaya bakıldığı sırada öğrenmiş ise en geç öğrenmeden sonraki ilk duruşmada, yeni bir işlem yapılmadan önce bu talebini hemen bildirmek zorundadır. Belirtilen sürede yapılmayan ret talebi dinlenmez.

38/2(2) Hâkimin reddi, dilekçeyle talep edilir. Bu dilekçede, ret talebinin dayandığı sebepler ile delil veya emarelerin açıkça gösterilmesi ve varsa belgelerin eklenmesi gerekir.

38/3(3) Hâkimin reddi dilekçesi, reddi istenen hâkimin mensup olduğu mahkemeye verilir.

38/4(4) Ret talebi geri alınamaz.

38/5(5) Hâkimi reddeden taraf, dilekçesini karşı tarafa tebliğ ettirir. Karşı taraf bir hafta içinde cevap verebilir. Bu süre geçtikten sonra yazı işleri müdürü tarafından ret dilekçesi, varsa karşı tarafın cevabı ve ekleri, dosya ile birlikte reddi istenen hâkime verilir. Hâkim bir hafta içinde dosyayı inceler ve ret sebeplerinin kanuna uygun olup olmadığı hakkındaki düşüncesini yazı ile bildirerek, dosyayı hemen merciine gönderilmek üzere yazı işleri müdürüne verir.

38/6(6) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.)

38/7(7) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.)

38/8(8) Hâkimi çekilmeye davet, hâkimin reddi hükmündedir.

38/9(9) (Mülga:22/7/2020-7251/4 md.)

Değişiklik geçmişi

  • 22 Temmuz 2020: 7251 sayılı Kanun m. 4 (Mülga)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Yargıtay 10. Hukuk Dairesi2025/9036 E., 2025/16304 K.1 Aralık 2025
Danıştay 8. Daire2025/5366 E., 2025/7537 K.13 Ekim 2025
Danıştay 8. Daire2025/3905 E., 2025/6156 K.25 Haziran 2025
Danıştay 8. Daire2025/556 E., 2025/6099 K.24 Haziran 2025
Danıştay 8. Daire2025/3422 E., 2025/5967 K.19 Haziran 2025
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi2024/9060 E., 2025/5953 K.17 Haziran 2025
Danıştay 8. Daire2025/3001 E., 2025/5320 K.30 Mayıs 2025
Danıştay 8. Daire2025/2238 E., 2025/4202 K.30 Nisan 2025
Danıştay 4. Daire2025/1662 E., 2025/1691 K.17 Mart 2025
Danıştay 2. Daire2025/1228 E., 2025/1000 K.12 Mart 2025

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan en yeni tarihli kararlarıdır. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin