İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 17 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)Madde 40 Ret talebini incelemeye yetkili merci

40/1MADDE 40- (1) Hâkimin reddi talebi, reddi istenen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkemece incelenir.

40/2(2) Reddedilen hâkimin katılmamasından dolayı mahkeme toplanamıyor ya da mahkeme tek hâkimden oluşuyor ise ret talebi, o yerde asliye hukuk hâkimliği görevini yapan diğer mahkeme veya hâkim tarafından incelenir. O yerde, asliye hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, asliye ceza hâkimi varsa onun tarafından, yoksa en yakın asliye hukuk mahkemesince incelenir.

40/3(3) Sulh hukuk hâkimi reddedildiği takdirde, ret talebi, o yerdeki diğer sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir. O yerde, sulh hukuk hâkimliği görevi tek hâkim tarafından yerine getiriliyorsa, o hâkim hakkındaki ret talebi, bulunma sıralarına göre; o yerdeki sulh ceza hâkimi, asliye hukuk hâkimi, asliye ceza hâkimi, bunların da bulunmaması hâlinde, en yakın yerdeki sulh hukuk hâkimi tarafından incelenir.

40/4(4) Bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin başkan ve üyelerinin reddi talebi, reddedilen başkan ve üye katılmaksızın görevli olduğu dairece karara bağlanır. Hukuk dairelerinin toplanmasını engelleyecek şekildeki toplu ret talepleri dinlenmez.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/13996 E., 2026/8176 K.4 Mayıs 2026
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/15273 E., 2026/1088 K.2 Şubat 2026
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/14297 E., 2025/13920 K.3 Kasım 2025
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/11317 E., 2025/13927 K.3 Kasım 2025
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/10185 E., 2025/13626 K.27 Ekim 2025
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/4498 E., 2025/8770 K.16 Haziran 2025
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/3829 E., 2025/7900 K.20 Mayıs 2025
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2024/10312 E., 2025/2248 K.24 Şubat 2025
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi2025/698 E., 2025/741 K.22 Ocak 2025
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2024/4193 E., 2025/10 K.8 Ocak 2025

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan en yeni tarihli kararlarıdır. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin