İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 21 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel KanunuMadde 109 I – Astsubaylıktan subay olma şartları

Sekizinci Bölüm › Astsubaylıktan Subay Olma

Madde 109 – (Değişik: 3/7/2003-4917/3 md.)

Türk Silâhlı Kuvvetlerinin ihtiyacı göz önüne alınarak her sene tespit edilecek kontenjan nispetinde emsali arasında temayüz etmiş en az dört yıl süreli fakülte veya yüksek okulları bitiren astsubaylar; bağlı olduğu kuvvet komutanlığının, Jandarma Genel Komutanlığının veya Sahil Güvenlik Komutanlığının teklifi üzerine kendi sınıflarında veya askerî hâkim sınıfı hariç olmak üzere öğrenimlerinin ilgilendirdiği ihtiyaç duyulan sınıflarda aşağıdaki şartlarla teğmen nasbedilirler:

a) (Değişik: 5/2/2009-5837/21 md.) Subaylık için sınava müracaat tarihinde en az kıdemli çavuş rütbesinde ve astsubay olarak dördüncü hizmet yılını tamamlamış, yedinci hizmet yılını bitirmemiş olmak.

b) (Değişik: 24/4/2008-5758/5 md.) Subaylık için sınava müracaat tarihinde sicil notu ortalaması, sicil tam notunun yüzde doksan ve daha yukarısı olmak.

c) Askerî disiplin, tutum ve davranışları, görevindeki başarısı, meslekî bilgi ve yetenekleri ile genel kültürü bakımından subaylığa lâyık bulunduğu sıralı sicil üstleri tarafından onanmış olmak.

d) (Değişik: 1/3/2007-5589/1 md.) Yapılacak seçme sınavlarında ve subaylık nosyonu kazandırma eğitiminde başarılı olmak.

Yapılacak seçme sınavlarında başarı gösterenlerin sıralaması, personelin sınav notu ile almış olduğu madalya, ödül, takdir, taltif ve cezalar da dikkate alınmak suretiyle yönetmelikle belirtilen esaslara göre yapılır.

(Değişik üçüncü fıkra: 1/3/2007-5589/1 md.) Bunlardan; kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığınca belirlenen esaslar dahilinde yapılacak subaylık nosyonu kazandırma eğitimini başarı ile bitirenler, bitirdikleri tarihten geçerli olarak teğmen nasbedilirler. Bu personelin subaylık nasıpları hangi tarihte olursa olsun, kademe ilerlemesi veya üst rütbeye yükselmelerine esas olacak nasıplarında onay takvim yılının 30 Ağustos tarihi esas alınır. Ancak, 30 Ağustos tarihinden sonra subay nasbedilenlere bu işlemden dolayı geriye doğru maaş, maaş farkı ve diğer özlük hakları verilmez. [79]

(Mülga birinci cümle:30/6/2022-7415/5 md.)

(…) Nasbedildikleri teğmen rütbesinin aylığından fazla derece ve kademe aylığı alanlar, daha önce emsal oldukları astsubayların derece, kademe ve yükselecekleri yeni derece ve kademe aylıklarına göre aylık almaya devam ederler. Ancak, yükselecekleri subaylık rütbe ve rütbe kıdemliliğindeki aylık derece ve kademeleri, emsali astsubayların aylık derece ve kademelerine eşit hâle gelince, emsali subaylar hakkındaki aylık derece ve kademelerine tâbi tutulurlar. Astsubaylıktan subay olan personele rütbe, rütbe normal bekleme süreleri ve diğer hususlar için muvazzaf subaylar hakkındaki hükümler uygulanır.

(Ek cümle:16/7/2020-7250/5 md.) Ancak bu personel hakkında aşağıda belirtilen yaş hadleri uygulanır. [80]

(Ek tablo:16/7/2020-7250/5 md.) Rütbe

Yaş Haddi

Teğmen, üsteğmen

49

Yüzbaşı

55

Binbaşı

56

Yarbay

57

Albay

60

Astsubaylıktan subaylığa geçmek için gerekli başvuru şartlarını haiz olup (…) [81]

harekât görevleri nedeniyle başvuruda bulunamayan veya seçme sınavına katılamayan astsubayların hakları, sınava giremedikleri süre kadar uzatılır.

Astsubaylıktan subay olmaya engel haller aşağıda belirtilmiş olup, bu fıkrada belirtilenler; cezaları ertelenmiş, para cezasına çevrilmiş, genel veya özel af kanunları kapsamına girmiş, hükümlülüklerine ilişkin kayıtları adlî sicilden çıkarılmış, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş olsalar da subay olamazlar: [82]

a) Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlar ile basit ve nitelikli zimmet, irtikâp, iftira, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, yalan yere tanıklık, yalan yere yemin, cürüm tasniî, ırza geçmek, sarkıntılık, kız kadın veya erkek kaçırmak, fuhşiyata tahrik, gayrî tabiî mukarenet, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı veya şeref ve haysiyet kırıcı suçlar ile kaçakçılık, resmî ihale ve alım ve satımlara fesat karıştırma suçlarından birisinden mahkûm olmak.

b) Firar, amir veya üste fiilen taarruz, emre itaatsizlikte ısrar, üste hakaret, mukavemet, fesat suçları ile 1632 sayılı Askerî Ceza Kanununun 148 inci maddesinde belirtilen suçlardan birisinden mahkûm olmak.

c) (Değişik: 31/1/2013-6413/45 md.) Taksirli suçlar hariç olmak üzere, (a) ve (b) bentlerinde sayılan suçların dışındaki suçlardan ve disiplinsizliklerden toplam olarak yirmi bir gün ve daha fazla hapis, oda hapsi veya hizmet yerini terk etmeme cezası ile mahkûm olmak veya cezalandırılmak.

Açığa alınmayı gerektiren veya yukarıdaki fıkranın (a) ve (b) bentlerinde sayılan suçlardan gözetim altına alınanlar ya da tutuklananlar yahut haklarında kamu davası açılanlar, bu durumlarının devamı süresince sınava alınmazlar. Bunlar hakkında soruşturma emri verilmemesi veya hazırlık soruşturması sonunda kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmesi veya yargılama neticesine göre beraat etmeleri halinde, diğer şartları da haiz olmak kaydıyla sınava kabul edilirler.

Değişiklik geçmişi

  • 3 Temmuz 2003: 4917 sayılı Kanun m. 3 (Değişik)
  • 1 Mart 2007: 5589 sayılı Kanun m. 1 (Değişik)
  • 1 Mart 2007: 5589 sayılı Kanun m. 1 (Değişik üçüncü fıkra)
  • 24 Nisan 2008: 5758 sayılı Kanun m. 5 (Değişik)
  • 5 Şubat 2009: 5837 sayılı Kanun m. 21 (Değişik)
  • 31 Ocak 2013: 6413 sayılı Kanun m. 45 (Değişik)
  • 11 Şubat 2014: 6519 sayılı Kanun m. 36 (dipnot)
  • 22 Ocak 2015: 6586 sayılı Kanun m. 47 (dipnot)
  • 1 Şubat 2018: 7073 sayılı Kanun m. 28 (dipnot)
  • 16 Temmuz 2020: 7250 sayılı Kanun m. 5 (Ek tablo)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Anayasa Mahkemesi Genel KurulBaşvuru no 2019/799123 Şubat 2023en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Genel KurulBaşvuru no 2018/3069529 Eylül 2021en çok anılan
Anayasa Mahkemesi İkinci BölümBaşvuru no 2018/2674119 Aralık 2023en çok anılan
Danıştay 5. Daire2019/2249 E., 2021/4687 K.21 Aralık 2021en çok anılan
Danıştay 8. Daire2019/293 E., 2021/2681 K.26 Mayıs 2021en çok anılan
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2024/541 E., 2024/3611 K.30 Aralık 2024
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2023/3182 E., 2024/2458 K.21 Ekim 2024
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2023/3181 E., 2024/2457 K.21 Ekim 2024
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2023/3185 E., 2024/2459 K.21 Ekim 2024
Danıştay İdare Dava Daireleri Kurulu2023/3186 E., 2024/2460 K.21 Ekim 2024

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin