Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm
Başvuru no 2014/4711 · 22 Şubat 2017
Künye
| Mahkeme | Anayasa Mahkemesi Birinci Bölüm |
| Başvuru no | 2014/4711 |
| Karar tarihi | 22 Şubat 2017 |
Konu
Bu kararda Anayasa m. 33, 5253 sayılı Kanun m. 32 ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 11 ile başka maddeler anılmaktadır.
Karardan
Bir derneğin amaç veya faaliyetlerinin 5253 sayılı Kanun kapsamında cezalandırılabilir nitelikte olup olmadığı veya 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu kapsamında derneğin kapatılabilir nitelikte olup olmadığı örgüt üyelerinin niyet ve tutumlarına bağlıdır. Ceza Kanunu kapsamında sadece gerçek kişiler cezalandırılabilir çünkü suçlu olmak yalnızca gerçek kişilerde var olan ceza sorumluluğuna işaret eder. Buna karşın 5253 sayılı Kanun’un 32. maddesinin (p) fıkrasında açıkça belirtildiği üzere bir derneğin cezai açıdan sorumlu tutulabilmesi ve ceza mahkemesince kapatılabilmesi yasal olarak mümkündür. Aynı şekilde 4721 sayılı Kanun'un 89. maddesi uyarınca derneğin amacı kanunlara ve ahlaka aykırı hâle gelirse savcının istemi üzerine mahkemece dernek feshedilebilir. Çünkü dernek, üyeleri ve temsil organlarıyla üyelerin her birinden ayrı olan ve kendi amacını geliştiren ve bağımsız hareket edebilen kolektif bir irade oluşturabilir. O hâlde bir derneğin kendi amacının veya bağımsız faaliyetlerinin sonucu olarak ceza kanunları ihlal edilirse dernekler kapatılabilir. Bu bağlamda belirleyici faktör, üyelerinin davranışlarının derneğe yüklenebilir olmasıdır. Başka bir deyişle dernekler ancak suç işlenmesinin odağı hâline gelmişse kapatılabilir. Burada derneğin niteliğinin, üyelerinin işlediği suçlarla şekillenip şekillenmediğine bakılmalıdır.
Kararın metninden birebir alınmış bir bölümdür; kararın özeti değildir.
İlgili maddeler
- Anayasa m. 33
- 5253 sayılı Kanun m. 32
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 11
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 10
- Anayasa m. 13
- 5253 sayılı Kanun m. 30
- Anayasa m. 26
- 5199 sayılı Kanun m. 1
- 5199 sayılı Kanun m. 11
- 5199 sayılı Kanun m. 14
- 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu m. 231
- Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi m. 8
Kararın tam metni
Yukarıdaki bölüm kararın yalnız bir parçasıdır; tam metin bu sayfada yer almaz. Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu kararı künyesiyle bulur ve tam metnini getirir.
Not
Bu sayfa kararın künyesini, kararda anılan kanun maddelerini ve karardan birebir alınmış kısa bir bölümü gösterir; kararın özeti ya da hukuki değerlendirme değildir. Bir maddenin anılması, kararın o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir. Atıf yapmadan önce kararın tam metnini okuyun.