Anayasa Mahkemesi Genel Kurul
2024/152 E., 2025/116 K. · 3 Haziran 2025
Künye
| Mahkeme | Anayasa Mahkemesi Genel Kurul |
| Esas no | 2024/152 |
| Karar no | 2025/116 |
| Karar tarihi | 3 Haziran 2025 |
Konu
Bu kararda Anayasa m. 35, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu m. 733 ve Anayasa m. 13 ile başka maddeler anılmaktadır.
Karardan
Anayasanın 35. maddesinin ikinci fıkrasında mülkiyet hakkının kamu yararı amacıyla sınırlanabileceği belirtilmiştir. Önalım hakkı, taşınmazdaki paydaşlara, payını satan paydaşla payı satın alan üçüncü kişi arasında gerçekleşen satım sözleşmesinin aynı koşullarda üçüncü kişi yerine öncelikle alıcı konumunda olmasını sağlamaktadır. Önalım hakkının düzenlendiği itiraz konusu kuralın, paylı mülkiyet beraberliğine yabancıların girmesini engellemek, paydaşlar arasında işletme bakımından devamlı anlaşmazlık yaratması nedeniyle kullanışlı olmayan paylı mülkiyet ilişkisinin belirli bir müddet sonra ortadan kalkmasını sağlamak ve arazinin küçülmesini önlemek amacıyla ihdas edildiği anlaşılmaktadır (AYM, E.2014/133, K.2014/165, 30/10/2014). Bu itibarla kuralla mülkiyet hakkına müdahalede bulunulmasının anayasal açıdan meşru bir amaca dayandığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak sınırlamanın meşru bir amacının bulunması yeterli olmayıp ölçülü olması da gerekmektedir. 41. Anayasa’nın 13. maddesinde güvence altına alınan ölçülülük ilkesi ise elverişlilik, gereklilik ve orantılılık olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. Elverişlilik öngörülen sınırlamanın ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını, gereklilik ulaşılmak istenen amaç bakımından sınırlamanın zorunlu olmasını diğer bir ifadeyle aynı amaca daha hafif bir sınırlama ile ulaşılmasının mümkün olmamasını, orantılılık ise hakka getirilen sınırlama ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin gözetilmesi gerekliliğini ifade etmektedir.
Kararın metninden birebir alınmış bir bölümdür; kararın özeti değildir.
İlgili maddeler
Kararın tam metni
Yukarıdaki bölüm kararın yalnız bir parçasıdır; tam metin bu sayfada yer almaz. Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu kararı künyesiyle bulur ve tam metnini getirir.
Not
Bu sayfa kararın künyesini, kararda anılan kanun maddelerini ve karardan birebir alınmış kısa bir bölümü gösterir; kararın özeti ya da hukuki değerlendirme değildir. Bir maddenin anılması, kararın o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir. Atıf yapmadan önce kararın tam metnini okuyun.