İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 17 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)Madde 222 Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması

222/1MADDE 222 - (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

222/2(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

222/3(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. [24]

222/4(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.

222/5(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.

Değişiklik geçmişi

  • 22 Temmuz 2020: 7251 sayılı Kanun m. 23 (Ek cümle)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi2015/2467 E., 2015/7975 K.9 Aralık 2015en çok anılan
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi2015/5485 E., 2016/550 K.8 Şubat 2016en çok anılan
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi2015/4473 E., 2016/19 K.11 Ocak 2016en çok anılan
Yargıtay 15. Hukuk Dairesi2018/2696 E., 2018/3431 K.26 Eylül 2018en çok anılan
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2017/915 E., 2018/1338 K.19 Eylül 2018en çok anılan
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi2026/410 E., 2026/4942 K.23 Eylül 2026
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi2026/2836 E., 2026/4817 K.21 Eylül 2026
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi2026/4955 E., 2026/4395 K.8 Eylül 2026
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi2026/2891 E., 2026/3726 K.8 Eylül 2026
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi2026/410 E., 2026/3413 K.2 Haziran 2026

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin