İçeriğe geç
Güncel metinSon denetim: 17 Kasım 2026Resmî kaynak: www.mevzuat.gov.tr
Dayanak

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)Madde 36 Ret sebepleri

36/1MADDE 36- (1) Hâkimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması hâlinde, taraflardan biri hâkimi reddedebileceği gibi hâkim de bizzat çekilebilir. Özellikle aşağıdaki hâllerde, hâkimin reddi sebebinin varlığı kabul edilir:

a) Davada, iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması.

b) Davada, iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği hâlde görüşünü açıklamış olması.

c) Davada, tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hâkim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması; uyuşmazlıkta arabuluculuk veya uzlaştırmacılık yapmış bulunması. [5]

ç) Davanın, dördüncü derece de dâhil yansoy hısımlarına ait olması.

d) Dava esnasında, iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması.

Değişiklik geçmişi

  • 22 Temmuz 2020: 7251 sayılı Kanun m. 3 (dipnot)

Madde metnindeki değişiklik notlarından okunmuştur; iptal kararları ve dipnotlardaki açıklamalar yukarıdadır.

Bu maddeyi anan kararlar

MahkemeKünyeTarihNot
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2014/516 E., 2015/2838 K.9 Aralık 2015en çok anılan
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi2023/6195 E., 2023/12941 K.26 Eylül 2023en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Birinci BölümBaşvuru no 2018/349446 Ekim 2021en çok anılan
Anayasa Mahkemesi Birinci BölümBaşvuru no 2014/171416 Temmuz 2017en çok anılan
Yargıtay 8. Hukuk Dairesi2013/9394 E., 2014/4022 K.11 Mart 2014en çok anılan
Anayasa Mahkemesi İkinci BölümBaşvuru no 2021/4330618 Haziran 2026
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu2026/74 E., 2026/333 K.20 Mayıs 2026
Yargıtay 5. Hukuk Dairesi2025/13996 E., 2026/8176 K.4 Mayıs 2026
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi2024/703 E., 2026/5085 K.30 Nisan 2026
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi2025/3873 E., 2026/2232 K.21 Nisan 2026

Yüksek mahkemelerin bu maddeyi anan kararlarından, başka kararlarda en çok anılanlar ve en yeni tarihliler gösterilir. Bir kararın maddeyi anması, o maddeye dayandığı anlamına gelmeyebilir.

Dayanak’a bağlı yapay zekâ uygulamanız bu maddeye dayanan Yargıtay, Danıştay ve Anayasa Mahkemesi kararlarını künyesi ve tam metniyle getirir.

7 gün ücretsiz deneyin